گامی نوین در حفاظت محیط‌زیست و ارزیابی تنوع زیستی

طراحی نرم‌افزار اکولوژیک ZISTA توسط عضو هیأت علمی گروه زیست‌شناسی دانشکده علوم پایه

12 07 2026
کد خبر : 36644510
تعداد بازدید : 1075

نرم‌افزار تخصصی اکولوژیک با نام ZISTA  توسط دکتر محمد حاصلی، عضو هیأت علمی گروه زیست‌شناسی دانشکده علوم پایه دانشگاه گیلان طراحی شد. این نرم‌افزار با راهنمایی گام‌به‌گام، ورودی‌های ساده و خروجی‌های جدولی، ابزاری کارآمد برای پژوهشگران زیست‌شناسی، بوم‌شناسی و حوزه محیط‌زیست فراهم آورده و از طریق مخزن علمی Zenodo در دسترس عموم قرار گرفته است (لینک دسترسی به نرم‌افزار: https://doi.org/10.5281/zenodo.16754173). این نرم‌افزار که در قالب یک مقاله به چاپ رسیده است بر پایه زبان برنامه‌نویسی پایتون بوده و به‌صورت فایل اجرایی (.exe) و قابل‌حمل (Portable) برای سیستم‌عامل ویندوز ۶۴ بیتی ارائه گردیده است. هدف از طراحی آن تسهیل محاسبات چندین شاخص نوین اکولوژیک با حجم عظیم داده‌های زیستی و اکولوژیک می‌باشد. این شاخص‌های نوینِ اکولوژیک به‌تازگی توسط دکتر حاصلی به همراه نرم‌افزار در مقاله‌ای پژوهشی در مجله معتبر بین‌المللی Ecological Solutions and Evidence  (انتشارات وایلی) به چاپ رسیده است (لینک دسترسی به مقاله: https://doi.org/10.1002%2F2688-8319.70272).

این شاخص‌های نوین عبارتند از:

  • شاخص تنوع بر پایه فراوانی و ساختار تاکسونومیک جوامع زیستی (TSI): سنجش تنوع جوامع نه فقط بر اساس فراوانی گونه‌ها، بلکه بر اساس ساختار رده‌بندی (تاکسونومیک).
  • شاخص تنوع تاکسونومیک  (TLRB): ارزیابی تنوع یک جامعه صرفا بر اساس داده‌های تاکسونومیک.
  • شاخص حفاظت گونه‌ها: ارزیابی اولویت حفاظتی برای هر گونه با در نظر گرفتن ویژگی‌های اکولوژیک گونه‌ها.
  • شاخص اولویت حفاظت جوامع  (CCPI): ارزیابی اولویت‌بندی حفاظت جوامع.
  • شاخص اندمیسم: اندازه‌گیری درجه اختصاصی‌بودن یک گونه به یک منطقه جغرافیایی خاص.

اهمیت علمی این دستاورد توجه به جوامع انگلی در راستای حفاظت از اکوسیستم است. از شاخص‌های معرفی‌شده دو شاخص TSI و TLRB قابل استفاده برای تمامی جوامع زیستی جانوری بوده ولی شاخص‌های دیگر صرفا ویژه جوامع انگلی است. این شاخص‌ها به نقش انگل‌ها و لزوم حفاظت و توجه به آنها جهت حفظ سلامت اکوسیستم اشاره می‌کند.


دسته بندی :
اسلایدشو
خبرها
خبرها
اسلایدشو